Sa Lingua Sarda


di Ermanno Garau Fueddai de sa lingua sarda, est un’argumentu unu pagu cumplicau, poita si depit cunsiderai ca non si tratat scéti de una lingua, ma de medas linguas diferentis, fueddadas in diversas zonas de sa Sardinnia. Sa lingua chi si fueddat in sa zona nostra est su campidanesu; pesendi in su “nord” de s’Isola, agataus su logudoresu, su sassaresu, su catalanu antigu, su galluresu e medas atras, de su totu diferentis; poita ca sa storia de sa Terra sarda, est fata de medas dominatzionis strangias chi ant influiu, in modu determinanti, asuba de sa lingua e de sa cultura nostra. Pensai, po cussu, de criai una lingua scéti, chi rapresentit totu sa Sardinnia, est una cosa impossibili de realitzai; Bastat a pensai ca puru tra is biddas cunfinantis ci funt medas diferèntzias, puru in su modu de fueddai. Su veru problema, oi, est ca sa lingua sarda benit fueddada sempri prus pagu, màssimu tra is giovunus; funt, infatis, meda pagus cussus chi dda connòscint e dda fueddant. Megat de si tentai de poniri arrimediu a custa situatzioni, circhendi de dda fai imparai in sa scola; ma custa, po mei, non est sa solutzioni de su problema; s’unicu modu po ddu risolviri iat a èssiri cussu de dda torrai a fueddai in famillia; scéti aici is pipieddus dd’iant a podi imparai; e cumenti est stau po nosu, iat a diventai po issus puru una cosa istintiva e naturali a dda fuddai, puru cun prexeri. Ma in sa famillia, oramai, su sardu non si fueddat prus; est unu veru pecau, poita prus linguas si connoscint, prus sa menti s’aberrit e s’arricat. Apustis custas cunsideratzionis, si podit cumprendi ca, chi non cambiat su tipu de cultura e de educatzioni, sa lingua sarda puru est distinada, in su tempus, a sparessiri; e custu, podit essi chi sussedat, candu non ci ant a essi prus is generatzionis nostras.

© Riproduzione riservata